BLANCO REGEL

HET WERELDJE - Bloggen voor schrijvers - Schmiodile .

Bloggen voor schrijvers

Bloggen gaat over de eerste vijftien seconden. Meer leest de gemiddelde nieuwe lezer niet. Weinig tijd voor beslissen: favoriet, doorklikken, verder lezen.

De redactie van Blanco Regel vroeg mij dit artikel over bloggen te schrijven. Ik weet er veel over te vertellen, veel dat je nergens bij elkaar vindt en dat aan de Nederlandse situatie is aangepast. In het bijzonder is er weinig te vinden over literair bloggen. Natuurlijk weet ik niet alles, maar wel genoeg voor een artikel en zeker om de beginner goed op weg te helpen en zelfs origineel en reflecterend genoeg voor de geroutineerde Blogger om de moeite te nemen het artikel uit te lezen.

Voor ik ga beginnen, bloggen heeft een paar grote voordelen boven het eenzame schrijven van een boek of artikel. Een hiervan is het vrij snel reacties ontvangen van andere internauten (internetbezoekers). Een ander voordeel is de mogelijkheid om door statistieken enig inzicht te krijgen in welke posts de lezer interesseren. Een bloggersgroepje van verschillend pluimage maakt het plezier in bloggen compleet. Wat gaat de ander schrijven en hoe ga je reageren? Het zorgt ook voor bedrijvigheid op je blog, wat weer zorgt voor een hogere ranking. Maar meer hierover tegen het einde van dit artikel.

Wat is een blog, een crog, een clog en nog zovele woorden die weer een jargon vormen en een ruimte op Internet afbakenen? Ze zijn het vocabulaire van het land blogosfeer en ze duiden diens bijzondere gebruiken: doorlinken, posten, taggen, blogrollen...
Het gaat te ver om al deze woorden hier uit te leggen. Het ligt voor de hand ze even te gaan opzoeken met behulp van google of Wikipedia indien nodig.

Even een soort van elementair glossarium:

Bloggen is afgeleid van de weblog, de internet versie van een logboek vroeger door een kapitein van een schip bijgehouden op verre reizen om kennis te bewaren. Begonnen als persoonlijk weblog, een soort dagboek, zijn er veel soorten blogs bijgekomen. Voor een schrijver is het literair bloggen interessant, maar ook het bloggen om een platform op te bouwen of een niche ten behoeve van het zichtbaar en vindbaar worden voor potentiële lezers maar ook uitgevers van uw non-fictie boek en het aanbieden van verwante diensten aan potentiële klanten. Voor beide zal ik later een aantal tips geven, gericht op het ontwikkelen van het blog. Eerst moeten we echter de basis van het blog behandelen.

De blogtitel vind je boven het blog en is het meest zichtbare deel van het blog. In blogverzamelingen is alleen de titel te zien en op basis hiervan beslissen veel bezoekers of de blog iets voor ze is of niet. Het is dan ook bepaald een belangrijk iets om aandacht aan te besteden. Een mix van origineel, onderscheidend, persoonlijk (link naar eigen niche, je kenmerken) en mnemonisch (mensen onthouden jou beter) zal het goed doen. Neem de tijd om een goede titel te kiezen.

De lay-out wordt wel skin of template genoemd in het Engels en is kant-en-klaar als je kiest voor een blog die je alleen nog hoeft te vullen met tekst bij bijvoorbeeld Blogger, Wordpress of Typepad. Ook bij de Volkskrant of Trouw kun je een kant-en-klaar blog gaan claimen en vullen. Dit zijn slechts voorbeelden.
Claimen doet denken aan het leggen van een claim op een stuk land waarvan je de eigenaar wordt. Dit kun je in de blogosfeer doen bij de bloghost waar je een blog hebt, maar ook bij zoiets als Technorati, een plek waar er over blogs wordt geschreven en waar ze worden gerangschikt naar populariteit of autoriteit. Algoritmes (soort wiskundige formule) bepalen hoe je rang (rank) is.

Statistieken is de extra kick van het bloggen, waardoor je de mogelijkheid krijgt echt jouw lezer te leren kennen en inzicht krijgt in wat mensen graag van je lezen. Er zijn verschillende trackers die je kunt gebruiken. Wordpress heeft al een eigen statistische tracker. Bij Blogger kun je in de template gemakkelijk een code plakken.

Posten is het schrijven van een bericht. In het blog zijn de posts (berichten) historisch gerangschikt. De oudere berichten rollen steeds verder naar beneden, tot ze verdwijnen in het archief. Dit archief vind je over het algemeen in de kolom links of rechts van het midden. Over het algemeen staat de posttitel en de datum van posten boven het bericht en onder het bericht de mogelijkheid om op het bericht te reageren, al dan niet door in te loggen. Soms kun je alleen inloggen als je een geregistreerde gebruiker bent, soms kan dit ook anoniem.

De opzet en het doel

Nu de woorden die er bij het bloggen gebruikt worden benoemd zijn, wordt het tijd om eens te kijken wat een lezer doet als hij op een blog komt. Als eerste leest de lezer de blogtitel, dan kijkt hij naar de eerste post, onder de titel. Alles staat in de eerste regels: er is een korte weg naar de beslissing: blog bewaren onder favorieten voor later of verzenden aan een vriend(in), reageren op een bericht, linken naar dit bericht of doorlezen. Daarna zal de lezer hopelijk verder lezen.

Een goed blog kan niet zonder een bijzondere inhoud (specialiteit) en het hoogtepunt (het doel) moet meteen komen. En overtuigen (de stijl) is opeens niet langer een struikelblok in de communicatie. Daar waar Gordon (bekend van luisteren naar kinderen) vertelt dat overtuigen een hinderpaal in de communicatie is, vertellen bloggers elkaar dat overtuigen bij bloggen hoort. Charles Groenhuizen (journalist) beschrijft een toekomst van overtuigen zoals McDonalds.
Dicht bij jezelf blijven, je stem laten doorklinken, met het doel een rapport tot stand te brengen met je lezer (de bezoeker). Niet manipuleren, maar overtuigen met je schrijfstijl, je persoonlijke noot of goede inhoud (content), een goede sfeer creëren, of juist een discussie aanwakkeren. Het aanwakkeren van een discussie bereik je met een thema kiezen dat de gemoederen bezighoudt, en daar een origineel standpunt of juist een controversieel standpunt bij in te nemen. Uitleggen doet het ook heel goed.

De taal in het blog is compact, in de eerste zin staat de hoofdzaak. In sommige lay-outs, heb je een beperkt aantal tekens per post. Het is schrappen in tekst en veranderen van woorden, tot je een snelle, duidelijke tekst hebt. Duidelijk en meteen zeggen waar het op staat verdient de voorkeur boven uitgebreid en uitgewerkt, of toch niet?

Het literaire blog lapt dit aan zijn laars en vormt vaak met zijn statige en eeuwig uitziende rust en kabbelende lange zinnen soms juist voor een gevoel van tijdloosheid tussen de snelle jachtige haast journalistieke en taalkundig onooglijke blogs.

De regels die voor commercieel bloggen gelden, gelden bij literaire blogs niet noodzakelijkerwijs. Het breken van regels kan juist verfrissend zijn en heeft een traditie, ook in de schrijfkunst.

Blogonderwerpen kunnen reacties oproepen, en als ze dit snel en hevig doen, dan kunnen ze zich snel over de hele blogosfeer verspreiden zoals een tamtam.

Een deel van de blogosfeer is besteed aan het schrijven over zichzelf (bloggen over bloggen). Marketing of how-to blogs worden gelezen door veel andere bloggers op zoek naar tips en truuks bij het starten van een blog en het aantrekken van een bezoekerskring, op zoek naar een nieuwe skin of een handige tool..

Dit artikel over bloggen bevat dus ook een aantal van deze tips die soms zelf zijn ontdekt tijdens het zelf doen of die ergens gelezen zijn, toegepast en aangepast.

Voorspelbaarheid

Een aantal posts achter elkaar schrijven om later te publiceren is raadzaam. Dan kun je op de dag dat je geen tijd hebt om te schrijven toch een nieuw bericht laten verschijnen. Het loont namelijk om voorspelbaar te zijn voor de bezoeker, zodat deze weet wanneer hij een nieuw bericht kan verwachten.

Vervelend bezoek is de spammer. Hiertegen beschermt een bloghost zoals Blogger, Wordpress, Typepad. Je kunt er spam melden en ze werken met filters of registreren van bezoekers ten behoeve van het reageren op berichten (comment).

Voor een beginner zijn de drie laatstgenoemde bloghosts een aanrader: het is makkelijk om er een blog te beginnen door een overzichtelijk stappenplan en een kant-en-klaar jasje voor de blog dat al is voorbereid op de technische kant van bloggen: de blogstructuur die searchengine-vriendelijk is (googlebots, technoratibots, en nog meer van die bots). Deze zoekende bots wil je te vriend houden omdat ze je indexeren en je vindbaar maken voor de toevallige bezoeker, op zoek naar een blog om te lezen.
Bij Blogger en wordpress kun je gratis bloggen. Bij Typepad betaal je ongeveer vijftig dollar per jaar, dat is minder dan vijftig euro.

Een commentaar levert een verse link op, en dit is goed voor je indexering bij google. Het is dus goed voor een schrijver om een paar vrienden te hebben die jou bezoeken en waar je zelf bij op bezoek gaat. Het vinden van een vriend gaat vanzelf door op bezoek te komen bij een blog waar je je goed voelt. Meestal is dit een blog van iemand waar je gemeenschappelijke kenmerken mee deelt of interessen, zelfs zonder dat je er helemaal bewust van bent. Het is ook iemand waar je iets van leren kunt, anders is het te saai en kom je niet terug.
Dit geeft ook meteen weer waarom mensen graag commentaren schrijven: commentaren zorgen voor een goede sfeer op een blog en lokken bezoekers.

Voor jezelf is het in het begin belangrijk inzicht te krijgen in wie je leest en waarom. Welke berichten trekken lezers en welke onderwerpen, dat is wat inhoud betreft van belang. Van belang is ook waar bezoekers jou vinden. Blijkbaar is het de moeite om daar goed zichtbaar te zijn, of het zegt iets over de interessen van jouw lezers.

Een ander doel zou kunnen zijn om goed vindbaar te zijn bij google. Dit betekent, dat je op de een of andere manier jezelf gaat definiëren en zoektermen gaat zoeken die bij je schrijfsels gaan horen.

De bezoeker

Tips om lezers aan te trekken:
? Deelnemen aan een forum
? Links swappen (ruilen)
? Heb google lief, en je zult zoekvriendelijk zijn. Onderzoek hoe google werkt. Om een hogere plaatsing op google te krijgen is het belangrijk iedere post te voorzien van tags. Deze tags zijn zoektermen waar de bot van google je op indexeert. Als iemand dan met google zoekt op de tag, dan vindt hij jouw site. Een ander punt is het zorgen dat jouw blog verse links op forums heeft. Het voert een beetje te ver om hier erg diep op in te gaan.
? Doe eens een posttitel met een cijfer, dat vinden lezers aantrekkelijk: ‘vijf manieren om een dialoog te schrijven’, trekt gegarandeerd meer bezoekers dan ‘manieren om een dialoog te schrijven’. Misschien zijn bloglezers toch net iets anders dan boekenlezers?
? Kies heel doelbewust trefwoorden die de inhoud van jouw verhaal dekken. Het is misschien vreemd, maar hoe dichter je op de huid van jouw boodschap zit, des te beter vindt men jouw post tussen al die anderen.
? Ik vond soms beter een post door in spreektaal een zin in plaats van een zoekterm te schrijven: "blog, ik weet het niet meer met mijn eerste zin." dan met "blog eerste zin"
? Een bloggroep oprichten. Dit kan door een prijsvraag, een forum, een gemeenschappelijk doel.

De site "the truth laid bear" geeft aan hoe hoog je op de evolutieladder bent gekropen, ik ben inmiddels van insect naar een slijmerig iets gevorderd. Bij het herschrijven van dit artikel is mijn plaats in de blogevolutie wellicht weer een stapje omhoog gekropen. Bij het plaatsen ervan hoop ik op een nog betere ranking.

De naam van deze site is een knipoog naar het idee dat veel blogs niet langer leven dan een fruitvlieg.
De levensduur van veel populaire blogs is net geen 3 jaar. Misschien zal een psycholoog vinden dat dit overeenkomt met een soort kriebel of verveeldheid, een gebrek aan uitdaging en dus aan motivatie om het schrijven vol te houden. Het zou ook heel fijn zijn om erachter te komen wat er komt na het bloggen.
Wat doen alle opgevers?
Bij achtentwintig maanden is de mediaan, dat is het keerpunt waar de helft van de populaire blogs doorgaat en de andere helft ermee ophoudt. Daarmee lijkt er wat overeenkomst te zijn met het moment dat de kriebel komt om een tweede kind te nemen.

Het gemiddelde blog heeft de levensduur van een fruitvlieg, echter het niet meer toevoegen aan het blog is misschien een bewuste keuze van de auteur. Wat is dan het verschil tussen een homepage en een blog?
En hoe maak je van je blog geen fruitvlieg?

Wat ik met motiveren niet voor elkaar kreeg, lukte wel met bloggen. Mijn dyslectische zoon schreef in een paar uur de ene post na de andere en kreeg er meteen vrij veel reacties op. Hij stond op om een post te schrijven en zijn statistieken te bekijken. Het potentieel voor de ontwikkeling van jongeren is groot.
Echter om het vol te houden dien je voldoende betrokkenheid te kunnen mobiliseren om minstens honderd berichten over een onderwerp te schrijven.
Compenseert het bloggen voor het gebrek aan spelenderwijs exploreren? Levert het de bevrediging op om direct het geschrevene op het web te werpen? Vind je het als schrijver heerlijk om direct weerwoord en weerklank te vinden, een uitdaging waar je al snel niet zonder kunt?

Betrokkenheid bereik je door jezelf uit te dagen en je eigen denken te ontwikkelen en etaleren op het blog. Door persoonlijke groei te delen, heb je meteen een goede reden om te bestaan als blog. Weet dat anderen zich aan je optrekken.

Forums en blogs passen daarom heel goed bij elkaar. Een forum vervult een duidelijke expressiebehoefte van de schrijver die verder reikt dan discussiëren en reageren op berichten van anderen. Bij een forum ligt de nadruk op leren en het sociale aspect. De Blogger beheerst zijn onderwerp voldoende om er zijn blog mee te vullen, hij is in zekere zin een forum ontgroeid. Toch kan ik mij voorstellen dat een Blogger op gegeven moment een forum start om beter te communiceren met zijn bezoekers, en dat er zo een cyclus kan ontstaan waarbij uit forums bloggers ontspruiten en uit bloggers forums. Of boeken.

Bloggen voor de persoonlijke ontwikkeling als schrijver of als mens of beide is een beproefd middel. De mogelijkheid om reacties te krijgen draagt hieraan sterk bij, evenals de druk en discipline om regelmatig te publiceren.
Dit is een regel die ik mij als drukke moeder veroorloof te breken, het regelmatig posten zie ik als iets dat ik met een dikke korrel zout neem. Ik post Puzzle Sunday weleens zelfs op maandag, wat betekent dat soms bezoekers bot vangen, gelukkig niet voor lang. Dit kan mij bezoekers kosten, daarom zal ik het niet graag doen. Beter is van tevoren een post klaar hebben staan voor het geval dat.
Heel moeilijk posten is het buiten het seizoen. Buiten lokt een warme zomerzon en het gezin roept. Tegelijk moet er thuis van alles gebeuren. Er zijn al weken weinig bezoekers, en sinds een paar dagen helemaal niemand. Dan wordt het moeilijker om niet af te haken. Bedenk dan dat dit het moment is om bij google je rank te verdienen, de concurrentie ligt op het strand.

Het creëren van een eigen merknaam voor je schrijven is een idee dat ik afleid uit hoe op dit moment marketing met producten via blogs omgaat.
Een merknaam heeft ook een mnemonisch effect. Je wordt beter onthouden en als mensen later jouw boek zien liggen zullen ze het eerder kopen, dan het boek van iemand waarvan ze de auteur niet kennen.
Publiciteit kan zorgen voor meer bezoekers, zeker als de publiciteit passend wordt aangeboden doordat het op de goede plaatsen op het net verschijnt.
Deelname aan een radioprogramma kan zorgen voor een toename in het aantal bezoekers, of het schrijven van een artikel. Het toepassen van meerdere kanalen is wat betreft marketing en branding heel verstandig.

Het samenwerken met andere bloggers, en het liefst ook een forum of meer forums is nog beter, want je stuurt binnen dit systeem de bezoeker rond, die anders misschien niet was blijven hangen. Je wilt graag een langdurige relatie met de bezoeker opbouwen, en dit lukt het beste als hij jou op meerdere plaatsen tegenkomt.

Is bloggen een literair genre?

Het is een taaluiting en vanwege de nieuwe regels en mogelijkheden, leent het zich goed voor experimenten in creatieve expressie. De invulling kan divers zijn, ook digitale foto's en films, cartoonblogs, nieuwsblogs, commentaar, winkeltips, reisverslag, politiek,...
Blogs zijn net mensen, ze zijn even divers en onvoorspelbaar. Tussen een groeiend aantal blogposts zoek je wie jouw vrienden zullen zijn en die mogen dan op jouw blogroll.

Staat de geliefde lezer centraal, of staat het ego van de schrijver centraal? Misschien levert een spel van schuiven tussen beide best een spannend resultaat op.

Het kunnen linken geeft bijkomende mogelijkheden. Met veel plezier maak ik posts waarbij ik verras met de link. Het kan een onverwachte foto zijn, een gedicht, een tekst, cijfers.
Het kan tegenstrijdig lijken, een onderbouwing leveren, een verdieping. Maar als het niet origineel is, hoe kan het dan literair zijn?
In sterke mate associeer ik literatuur met vondst, bewegen, bekritiseren, inspireren.

Je schrijft een post met een teaser. Alweer een typisch jargonwoord. Het betekent zoiets als een plagerij (nog even niet, nog even niet...) met een link naar een ander artikel of post ergens anders op internet.Internet. De lezer klikt op een link in je post, liever nog leest hij verder. Het is een denksport om zoveel mogelijk gewenste traffic naar je blogpost te lokken, vast te houden en aan je te binden. Het liefst heb je zoveel mogelijk lezers maar dan net niet zoveel dat je aantrekkelijk wordt voor spammers.

Blogrolls worden dan weer verzameld in Carnivals. Bijvoorbeeld carnival of Mathematics. Een schrijversgroep kan een gezamenlijk blog openen. Een goede ontwikkeling kan zijn om eerst eens wat te schrijven op een forum, tot je genoeg vertrouwen hebt opgebouwd om zelf een blog te beginnen. Planning maakt dat je bepaalde fouten vooruit gaat zien en voorkomt. Ga je een kant-en-klare blog gebruiken of ga je een blog zelf stofferen met een skin of lay-out?

Je zorgt voor herkenbaarheid. Je schrijft jouw ding en jouw persoonlijkheid mag in sterke mate doorschijnen, maar als je steeds van hoofdonderwerp verandert, kan een doelgroep vervreemden.
Ten slotte wil ik nog een heel goed idee aanreiken, en wel om als schrijver een goed doel te sponsoren. Het goede doel vaart er wel bij, maar de beginnend schrijver ook. Het goede doel biedt een thema waar je enerzijds op inspiratieloze dagen gretig gebruik van maakt en anderzijds brengt het bezoekers naar je toe door de zoektermen.
Het goede doel hoeft niet populair en zelfs niet overduidelijk te zijn. Het maakt je zeker herkenbaar, en goed te herinneren.

Ik kan niet echt veel zeggen over de populariteit en/of de opkomst van literaire blogs. Amerika en Canada lopen wat dit betreft voor op ons. De tendens die ik zie is dat bekende schrijvers maar vooral beginners zich wagen aan een persoonlijk blog. Toch vind ik op google een groot aantal vermeldingen als ik de combinatie blog en literair intyp. Andere schrijverblogs in Nederland zijn verbonden aan een krant, zoals de Trouw of de Volkskrant. Het initiatief van Op Ruwe Planken om een wedstrijd nepblogs te organiseren heeft vermoedelijk gezorgd voor een merkbare toename van schrijveractiviteit wat betreft Nederlandstalige blogs.

Vijftien seconden, zolang duurt het om de climax te bereiken, de hoofdzaak te introduceren en de pointe te geven. Dan zijn de meeste bezoekers weg.

Toevoeging

Als na het lezen van dit artikel nog steeds onduidelijk is waar bloggen over gaat, wat ik mij kan voorstellen, stel ik voor dat u een kijkje neemt op een paar literaire blogs. Onder dit artikel onder letteren links te vinden. De boekenblog is een prachtig blog en geeft meteen zin om in boeken te gaan neuzen. Rosalinde is mijn blogvriendin. Ze heeft een paar verhalen op haar blog staan. Laat vooral een commentaar achter. Jan Aelberts ken ik van een schrijversforum. Ik kom er echt niet alleen voor zijn bekroonde gedichten. Ik stel een bezoek aan mijn blogs of een verwijzing naar mijn blog bijzonder op prijs.

Bloggen voor schrijvers

Even een soort van elementair glossarium:

De opzet en het doel

Voorspelbaarheid

De bezoeker

Is bloggen een literair genre?

Toevoeging

Extra: letteren links

Meer goede voorbeelden:

Nuttige links

Referenties